Szachy wbrew pozorom i obiegowym opiniom zawierają wiele elementów wychowawczych. Uczą odwagi i odpowiedzialności za własne decyzje. Młody adept „królewskiej gry" staje się bardziej cierpliwy, wytrwały i w pełni panuje nad sobą. Szachy uczą go pokory gdyż wie, że nie wszystkie jego decyzje są słuszne (w myśl powiedzenia, że nie ma na świecie szachisty który wygrałby wszystkie swoje partie). Dzięki temu obiektywizmowi wzrasta szacunek do przeciwnika i samego siebie a sam potrafi stosować
w życiu zasadę „fair play". Wykształcone w ten sposób cechy umysłu i charakteru objawiają się nie tylko przy szachownicy. Efekty widać już we wczesnej edukacji dziecka. Objawia się to umiejętnością koncentracji nad zagadnieniem, łatwością zapamiętania szczegółów czy szybkością w dotarciu do prawidłowego rozwiązania problemu.
Widzimy więc, że szachy to nie tylko wyrafinowana rozrywka intelektualna, ale także ogromna inwestycja w umsyły naszych dzieci.
Poniżej znajduje się lista stworzona przez czytelników strony Susan Polgar
Czego szachy uczą, co kształtują i rozwijają:
krytyczne myślenie
logiczne myślenie
umiejętności zasadnego działania
komunikację
umiejętność podejmowania decyzji
umiejętność rozwiązywania problemów
intelekt
zmysł obserwacji
umiejętności poznawcze
pamięć
uczą szacunku do siebie
dają pewność siebie
uczą odpowiedzialności
rozwijają wyobraźnię
rozwijają umiejętność analizy napotkanych problemów
kreatywność
koncentrację
uczą dyscypliny
uczą determinacji
uczą systematyczności, pilności
uczą cierpliwości
uczą zaangażowania
dodają odwagi
uczą planowania
uczą prawidłowego oceniania sytuacji
uczą uczciwego współzawodnictwa
wyrabiają umiejętność osiągania wyznaczonych celów
rozwijają umiejętność nauki na własnych błędach
uczą strategicznego myślenia
uczą radzić sobie z niepowodzeniami
rozwijają zdolności matematyczne i umiejetność czytania ze zrozumieniem